محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
515
خلاصة الحكمة ( فارسى )
نَيل : ( ع . ا ) . بخشش . انعام . نائل شدن . رسيدن به كارى و مطلوبى . نال . نالهء . رسيدن به مقصود و مراد و مطلوب و يافتن و به دست آوردن مطلوب . نيل : ( ا ) . گياهى است كه عصارهء آن را نيله و نيلج گويند و بدان رنگ كنند . برگ نيل را با آب گرم مىشويند و كبودگى و كدورت آن دور كنند و آب را نگاه دارند تا همچو گل به تك نشيند پس آب را مىريزند و نيله را خشك كنند ، و آن مبرد است و مانع جميع اورام در ابتدا . . . ( منتهى الارب ) . رنگ آبى . از رنگهاى رومى يا شفاف كه نقاشان قديمى ايران استعمال مىكرده كردهاند . ( فرهنگ فارسى معين ) . نيل : ( ا خ ) . رود نيل مصر را گويند و معرب نيلوس مىباشد . در دنيا نهرى غير از اين يافت نشود كه از جنوب به شمال جارى شود و همچنين نهرى اطول از اين هم نيست چه كه طول اين رود در بلاد اسلام مسافت يك ماه در بلاد نوبه دو ماه و در بيابان ها چهار ماه راه است كه بعد از آن هم در بلاد استوا به بلاد القمر سر درمىآورد . « و » وازِع : ( ع . ص ، ا ) بازدارنده . ( منتهى الارب ) . مانع . رادع . زجركننده . ( اقرب الموارد ) . وَتَر : ( ع . ا ) . زه كمان . ( منتهى الارب ) . پى . هر عصب كه از بيرون عضله رسته است . ( يادداشت دهخدا ) . اجسامى است شبيه به عصب در سپيدى و نرمى كه بر اطراف عضله رويد . ( بحر الجواهر ) . بند سپيدى كه در منتهاى عضله واقع شده و بدان عضله با استخوانهاى بدن ملصق گشته و به آنها مىپيوندد . ( ناظم الاطباء ) . وَتيرَة : ( ع . ا ) . روش و نهاد . ( منتهى الارب ) . وَثاقَت : ( ع . ا مص ) . استوارى . وَثاقَة : ( ع . مص ) . استوار گرديدن . ( منتهى الارب ) . استوار كارى نمودن . ( منتهى الارب ) . وَثَبات : ( ع . ا ) . جِ وثبة . حمله ها و يورش ها و هجوم ها . ( ناظم الاطباء ) . وَثْبَة : ( ع . ا ) . يك مرتبه برجستن . ( منتهى الارب ) . ( ا مص ) . دليرى و جرأت . شرافت و رأفت و جوانمردى . ازدحام . رحلت و هجرت . ( ناظم الاطباء ) .